Artroskopia stawu skokowo-piętowego (tylna) – przebieg, wskazania i rehabilitacja
Spis treści:
- Na czym polega artroskopia stawu skokowo-piętowego?
- Wskazania do wykonania artroskopii stawu skokowo-piętowego
- Jakie są przeciwwskazania do artroskopii tylnej?
- Jak przebiega artroskopia stawu skokowo-piętowego?
- Rehabilitacja po artroskopii stawu skokowo-piętowego
- O co najczęściej pytają nas pacjenci w związku z artroskopią tylną?
Na czym polega artroskopia stawu skokowo-piętowego?
Artroskopia stawu skokowo–piętowego, określana również jako artroskopia tylna, to małoinwazyjna procedura chirurgiczna wykorzystywana w diagnostyce i leczeniu patologii tylnego przedziału stawu skokowego oraz stawu podskokowego. Zabieg polega na wprowadzeniu artroskopu i narzędzi chirurgicznych przez niewielkie portale zlokalizowane po tylnej stronie stawu. W efekcie procedura ta umożliwia precyzyjny dostęp do struktur trudno osiągalnych w klasycznej chirurgii otwartej.
Technika ta jest stosowana przede wszystkim w leczeniu konfliktu tylnego stawu skokowego, zespołu os trigonum, zmian zapalnych, zrostów oraz wybranych patologii ścięgien i chrząstki. Dzięki bezpośredniej wizualizacji operator może jednocześnie rozpoznać i leczyć przyczynę dolegliwości przy minimalnym uszkodzeniu tkanek miękkich. Artroskopia stawu skokowo-piętowego pozwala na skrócenie hospitalizacji, zmniejszenie bólu pooperacyjnego oraz szybszy powrót do aktywności.
Wskazania do wykonania artroskopii stawu skokowo-piętowego
Wskazaniem do wykonania artroskopii tylnej są przewlekłe dolegliwości bólowe zlokalizowane w tylnej części stawu skokowego. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy ból nasila się podczas zgięcia podeszwowego stopy. Najczęściej zabieg wykonuje się u pacjentów z konfliktem tylnym stawu skokowego (posterior ankle impingement), obecnością dodatkowej kostki trójkątnej (os trigonum) oraz przewlekłymi zmianami przeciążeniowymi występującymi u sportowców, tancerzy czy biegaczy.
Artroskopia stawu skokowo-piętowego znajduje zastosowanie także w leczeniu zapalenia pochewki ścięgna mięśnia zginacza długiego palucha, przerostu błony maziowej, zrostów w tylnym przedziale stawu, ganglionów oraz wybranych uszkodzeń osteochondralnych tylnej części bloczka kości skokowej. W części przypadków artroskopia tylna wykorzystywana jest również do leczenia patologii stawu podskokowego.
Technika ta jest stosowana przede wszystkim w leczeniu konfliktu tylnego stawu skokowego, zespołu os trigonum, zmian zapalnych, zrostów oraz wybranych patologii ścięgien i chrząstki. Dzięki bezpośredniej wizualizacji operator może jednocześnie rozpoznać i leczyć przyczynę dolegliwości przy minimalnym uszkodzeniu tkanek miękkich. Artroskopia stawu skokowo-piętowego pozwala na skrócenie hospitalizacji, zmniejszenie bólu pooperacyjnego oraz szybszy powrót do aktywności.
Jakie są przeciwwskazania do artroskopii tylnej?
Artroskopii stawu skokowo-piętowego zazwyczaj nie wykonuje się, gdy lekarz stwierdzi aktywne infekcje miejscowe i ogólnoustrojowe, ciężkie choroby internistyczne zwiększające ryzyko znieczulenia oraz zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe wymagające bardziej rozległego leczenia operacyjnego.
Względnym przeciwwskazaniem mogą być zaburzenia krzepnięcia, rozległy obrzęk tkanek miękkich oraz brak możliwości współpracy pacjenta w okresie pooperacyjnym. Kwalifikacja do zabiegu opiera się na badaniu klinicznym oraz diagnostyce obrazowej, w tym rezonansie magnetycznym lub tomografii komputerowej.
Jak przebiega artroskopia stawu skokowo-piętowego?
Artroskopia stawu skokowo-piętowego wykonywana jest zazwyczaj w znieczuleniu podpajęczynówkowym lub ogólnym. Pacjent układany jest najczęściej w pozycji na brzuchu, co umożliwia optymalny dostęp do tylnego przedziału stawu. Chirurg wykonuje dwa niewielkie nacięcia po obu stronach ścięgna Achillesa, przez które wprowadza kamerę oraz narzędzia robocze.
Po ocenie struktur anatomicznych wykonywane są procedury terapeutyczne. W trakcie zabiegu chirurg-ortopeda usuwa os trigonum, wykonuje resekcję przerośniętych tkanek miękkich, opracowuje zmiany chrzęstne, a także usuwa zrosty czy leczy zmiany zapalne. W zależności od zakresu procedury operacja trwa zwykle od 30 do 90 minut. Po zakończeniu zabiegu ortopeda zakłada opatrunek. Zdarza się, że artroskopia stawu skokowo-piętowego będzie wymagać czasowego odciążenia kończyny.
Rehabilitacja po artroskopii stawu skokowo-piętowego
Rehabilitacja po artroskopii tylnej rozpoczyna się wcześnie i jest dostosowana do zakresu przeprowadzonej procedury. Warto dodać, że w prostszych przypadkach pacjent już w pierwszych dniach po zabiegu może częściowo obciążać operowaną kończynę. Co ważne, może to robić wyłącznie po konsultacji z ortopedą.
Artroskopia stawu skokowo-piętowego wymaga zastosowania programu rehabilitacyjnego, który obejmuje ćwiczenia poprawiające zakres ruchu, terapię przeciwobrzękową, trening propriocepcji oraz stopniowe wzmacnianie mięśni stopy i podudzia. U pacjentów po usunięciu os trigonum czy leczeniu konfliktu tylnego powrót do aktywności codziennej następuje zwykle po kilku tygodniach, natomiast do sportu po 2–4 miesiącach, zależnie od rodzaju leczonej patologii.
O co najczęściej pytają nas pacjenci w związku z artroskopią tylną?
Na czym polega artroskopia tylna stawu skokowego?
Artroskopia stawu skokowo-piętowego to małoinwazyjny zabieg wykonywany przez tylne portale chirurgiczne. Umożliwia on leczenie zmian w tylnym przedziale stawu skokowego i podskokowego.
Kiedy wykonuje się artroskopię tylną?
Zabieg zalecany jest najczęściej przy konflikcie tylnym, os trigonum, zrostach, zapaleniach oraz przewlekłym bólu tylnej części stawu skokowego.
Jak długo trwa rekonwalescencja po artroskopii tylnej?
Rehabilitacja i powrót do zdrowia wymagają od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od zakresu zabiegu i rodzaju leczonej patologii.
Czy po artroskopii tylnej można wrócić do sportu?
Tak, większość pacjentów wraca do aktywności sportowej po zakończeniu rehabilitacji i uzyskaniu pełnej funkcji stawu.
Czy artroskopia stawu skokowo-piętowego jest bezpieczna?
Tak, jest to procedura małoinwazyjna o wysokiej skuteczności i niskim ryzyku powikłań przy odpowiedniej kwalifikacji pacjenta.
Literatura:
- Widuchowski W., Ficek K. Rekonstrukcja więzadeł krzyżowych kolana – technika artroskopowa. Medsportpress, Warszawa 2019
- Dziak A., Tayara S. Urazy i uszkodzenia w sporcie. Kasper, Kraków 2017
- Gaździk T. Ortopedia i traumatologia. PZWL, Warszawa 2018
- Ogon P., Nowakowski A. Chirurgia stopy i stawu skokowego. PZWL, Warszawa 2020
- van Dijk C.N. Endoscopic and Arthroscopic Techniques in Foot and Ankle Surgery. Springer, Berlin 2014
- Ferkel R.D. Arthroscopic Surgery: The Foot and Ankle. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia 2016