Endoprotezoplastyka stawu biodrowego (THA) – wskazania, zabieg, rehabilitacja
Spis treści:
Co to jest endoprotezoplastyka stawu biodrowego?
Endoprotezoplastyka stawu biodrowego to zabieg chirurgiczny, który polega na usunięciu zniszczonych powierzchni stawu biodrowego i zastąpieniu ich implantem. Operacja pozwala wyeliminować ból i przywrócić utraconą sprawność.
Operacja biodra jest zazwyczaj wykonywana z powodu:
Kiedy zaleca się wykonanie endoprotezoplastyki biodra?
- choroby zwyrodnieniowej stawów, gdy organizm nie odpowiada na leczenie zachowawcze obejmujące farmakologię, modyfikację stylu życia, fizjoterapię czy iniekcje;
- urazów, najczęściej złamania szyjki kości udowej;
- jałowej martwicy głowy kości udowej;
- reumatologicznego zapalenia stawów;
- dysplazji.
Przygotowanie do zabiegu wymiany biodra
Podstawą dopuszczenia pacjenta do zabiegu wszczepienia endoprotezy biodra jest wykonanie szeregu badań, które pozwalają ocenić stan zdrowia oraz określić najlepszy sposób znieczulenia. W naszej klinice ortopedycznej w Opolu pacjenci mają dostęp do profesjonalnego zaplecza diagnostycznego (RTG, rezonans magnetyczny, tomograf komputerowy) zapewniającego precyzyjne rozpoznanie i ocenę stopnia zwyrodnienia/ uszkodzenia stawu biodrowego.
Jak przebiega zabieg wszczepienia biodra?
Zabieg endoprotezoplastyki stawu biodrowego przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym lub zewnątrzoponowym. W czasie operacji chirurg — ortopeda usuwa uszkodzone elementy stawu, w tym głowę kości udowej i oczyszcza panewkę w miednicy. W tak udostępnionym miejscu chirurg wszczepia nową panewkę i trzpień z głową, które wspólnie tworzą sztuczny staw, po czym sprawdza ruchomość stawu i ostatecznie zamyka ranę.
Pomimo tego, że alloplastyka biodra jest zabiegiem mocno inwazyjnym, to pozwala na stosunkowo szybki powrót do życia. W Polsce już podczas pierwszej doby po operacji wdraża się wstępną rehabilitację, a po 3 – 5 dniach następuje wypis pacjenta do domu.
Rodzaje endoprotez
W Klinice Silesia w zależności od potrzeb i uwarunkowań pacjenta stosujemy 3 rodzaje endoprotez stawu biodrowego, które różnią się sposobem wiązania z podłożem kostnym:
- endoprotezy cementowe,
- endoprotezy bezcementowe,
- endoprotezy hybrydowe.
Rehabilitacja po zabiegu wszczepienia stawu biodrowego
Rehabilitacja po zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego (linkowanie: https://klinikasilesia.pl/fizjoterapia/) pozwala powrócić do pełnej sprawności. Rozpoczyna się ona już w pierwszej dobie po zabiegu i polega na pionizacji, rozpoczęciu chodzenia o kulach oraz ćwiczeń izometrycznych i oddechowych. Zakres tych ćwiczeń jest systematycznie rozszerzany w sposób, aby pacjent w 3, 4 lub 5 dniu po zabiegu mógł samodzielnie opuścić szpital. Po opuszczeniu szpitala pacjent nadal jest poddawany intensywnej rehabilitacji, której celem jest reedukacja chodu, wzmocnienie mięśni odwodzicieli i prostowników biodra oraz stabilizacja miednicy.
W okresie 4-6 tygodni od zabiegu, pacjent, jeśli badania potwierdzą dobry stan zdrowia, może rozpocząć chodzenie bez asekuracji kul. Warto dodać, że w naszej klinice dostosowujemy zalecenia indywidualnie do możliwości pacjenta. Kluczowe znaczenie ma tutaj zarówno sprawność, jak i wiek, waga czy inne cechy chorego.
W okresie od 6 do 12 tygodni pacjent kontynuuje rehabilitację poprzez ćwiczenia siłowe i propriocepcję. W tym okresie stopniowo powraca do normalnego życia, może zacząć prowadzić samochód. Po upływie 3 miesięcy chory zazwyczaj może również rozpocząć niską aktywność sportową, w tym nordic walking, pływanie, marsz czy jazdę na rowerze stacjonarnym.
O co najczęściej pytają nas pacjenci?
Ile trwa pobyt w szpitalu po endoprotezoplastyce stawu biodrowego?
Po zabiegu wszczepienia endoprotezy biodra pacjenci opuszczają naszą klinikę po 3 do 5 dniach. To czas potrzebny na wstępne wygojenie ran oraz nauczenie chorego poruszać się za pomocą kul łokciowych.
Czy po alloplastyce biodra potrzebne są kule?
Tak — i to przez okres od 4 do 6 tygodni. O odstawieniu kul powinien decydować lekarz podczas wizyty kontrolnej.
Kiedy mogę prowadzić auto po endoprotezie biodra?
O tym powinien zdecydować lekarz podczas wizyty kontrolnej. Zazwyczaj następuje to od 6 do 8 tygodni po zabiegu.
Ile trwa rekonwalescencja po endoprotezie biodra?
Proces powrotu do pełnej sprawności po operacji biodra trwa zazwyczaj powyżej 3 miesięcy. Po tym czasie możesz po konsultacji z lekarzem zacząć uprawiać lekką aktywność sportową — marsz, pływanie, jazdę na rowerze stacjonarnym itp.
Literatura:
- Pacjent.gov.pl. Dla kogo endoprotezoplastyka stawu biodrowego? (akt. 2024–2025). Wypis 3–5 doba, start usprawniania w 1. dobie
- Sieczka Ł. Endoprotezy stawów biodrowych wczoraj i dziś. Forum Reumatologiczne, 2017
- AAOS (2023, aktualizacja 2024). Management of Osteoarthritis of the Hip – Clinical Practice Guideline
- ACR & AAHKS (2023). Optimal timing of elective hip or knee arthroplasty for symptomatic OA
- Fernández MA, et al. Cemented vs. uncemented hemiarthroplasty for hip fracture. NEJM 2022
- Santiago MS, et al. Outcomes of dual mobility vs. conventional THA. J Orthop Surg Res 2025 (meta-analysis)
- Nugur A, et al. Dual mobility vs conventional THA – dislocation risk. 2025. (open-access review)