Osocze bogatopłytkowe i fibryna bogatopłytkowa w trakcie operacji ortopedycznej – biologiczne wspomaganie regeneracji tkanek
Spis treści:
- Na czym polega zastosowanie osocza i fibryny bogatopłytkowej w zabiegach ortopedycznych?
- Jakie są wskazania do zastosowania preparatów PRP i PRF?
- Przeciwwskazania do zastosowania osocza i fibryny bogatopłytkowej
- Jak w czasie zabiegu stosuje się preparaty PRP i PRF?
- Rehabilitacja po zabiegu wykorzystującym PRP i PRF
- O co pytają nas najczęściej pacjenci w związku z zastosowaniem preparatów PRP i PRF?
Na czym polega zastosowanie osocza i fibryny bogatopłytkowej w zabiegach ortopedycznych?
Zastosowanie preparatów PRP (platelet-rich plasma – osocze bogatopłytkowe) oraz PRF (platelet-rich fibrin – fibryna bogatopłytkowa) w trakcie zabiegów ortopedycznych jest nowoczesną metodą biologicznego wspomagania procesów regeneracyjnych tkanek. Preparaty te uzyskuje się z własnej krwi pacjenta. Ten materiał autologiczny charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa oraz zapewnia minimalne ryzyko reakcji immunologicznych.
PRP zawiera skoncentrowaną frakcję płytek krwi, które są bogatym źródłem czynników wzrostu odpowiedzialnych za stymulację procesów naprawczych w tkankach. PRF jest jeszcze bardziej zaawansowaną formą preparatu, w której oprócz płytek krwi obecna jest sieć fibryny pełniąca funkcję biologicznego rusztowania dla komórek regenerujących tkanki. Oba preparaty zawierają liczne czynniki wzrostu, które mogą stymulować proliferację komórek, angiogenezę oraz syntezę macierzy pozakomórkowej.
W ortopedii osocze bogatopłytkowe i fibryna bogatopłytkowa stosowane są jako uzupełnienie wielu procedur chirurgicznych, takich jak rekonstrukcje więzadeł, naprawa łąkotek, rekonstrukcja chrząstki stawowej czy leczenie zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego. Wprowadzenie koncentratu płytek krwi do miejsca operowanego może przyspieszać proces gojenia tkanek oraz zmniejszać stan zapalny po zabiegu.
Jakie są wskazania do zastosowania preparatów PRP i PRF?
Preparaty biologiczne takie jak osocze bogatopłytkowe i fibryna bogatopłytkowa wykorzystuje się jako uzupełnienie zabiegów ortopedycznych w celu wspomagania regeneracji tkanek. PRP i PRF najczęściej stosowane są podczas:
- rekonstrukcji więzadeł stawu kolanowego,
- naprawy uszkodzeń łąkotek,
- leczenia ubytków chrząstki stawowej,
- w procedurach regeneracyjnych w obrębie stawów i tkanek miękkich.
Wskazaniem może być również zwiększone ryzyko opóźnionego gojenia tkanek lub konieczność przyspieszenia powrotu do aktywności fizycznej.
Przeciwwskazania do zastosowania osocza i fibryny bogatopłytkowej
Nie zaleca się stosowania preparatów PRP i PRF w przypadku:
- aktywnych infekcji,
- chorób nowotworowych,
- poważnych zaburzeń krzepnięcia krwi,
- niektórych chorób hematologicznych.
Ostrożność w zakresie stosowania preparatów z osoczem bogatopłytkowym i fibryną bogatopłytkową zaleca się również u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe oraz w przypadku chorób autoimmunologicznych.
Jak w czasie zabiegu stosuje się preparaty PRP i PRF?
Procedura przygotowania preparatu zawierającego osocze bogatopłytkowe i fibrynę bogatopłytkową rozpoczyna się od pobrania niewielkiej ilości krwi żylnej od pacjenta bezpośrednio przed operacją. Następnie krew poddawana jest procesowi wirowania w specjalnej wirówce laboratoryjnej, co pozwala oddzielić frakcję bogatą w płytki krwi od pozostałych składników krwi.
Uzyskany koncentrat PRP lub PRF aplikowany jest w trakcie operacji bezpośrednio w miejsce uszkodzonej tkanki. Ortopeda stosuje preparat najczęściej w obrębie przeszczepu więzadła, ubytku chrząstki lub miejsca naprawy łąkotki. Dzięki obecności licznych czynników wzrostu osocze bogatopłytkowe i fibryna bogatopłytkowa wspomaga proces gojenia oraz regeneracji struktur stawu.
Rehabilitacja po zabiegu wykorzystującym PRP i PRF
Zastosowanie osocza i fibryny bogatopłytkowej nie zmienia zasadniczo standardowego protokołu rehabilitacji po zabiegu ortopedycznym, jednak może wspomagać proces regeneracji tkanek w okresie pooperacyjnym. W pierwszym etapie leczenia ortopeda zawsze zaleca odciążenie operowanej kończyny, a rehabilitant wdraża ćwiczenia, które mają na celu utrzymanie zakresu ruchu w stawie.
W kolejnych tygodniach rehabilitacja obejmuje stopniowe zwiększanie obciążenia kończyny oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące staw kolanowy. Powrót do pełnej aktywności fizycznej uzależniony jest przede wszystkim od rodzaju przeprowadzonego zabiegu operacyjnego oraz stopnia regeneracji tkanek.
O co pytają nas najczęściej pacjenci w związku z zastosowaniem preparatów PRP i PRF?
Co to jest PRP w ortopedii?
PRP to osocze bogatopłytkowe uzyskiwane z krwi pacjenta. Zawiera ono wysokie stężenie czynników wzrostu, które wspomagają regenerację tkanek.
Czym różni się PRP od PRF?
PRP jest płynnym koncentratem płytek krwi, natomiast PRF zawiera dodatkowo fibryny, które tworzą sieć naturalnych rusztowań dla regenerujących się komórek.
Czy PRP przyspiesza gojenie po operacji kolana?
Preparaty PRP mogą wspomagać proces regeneracji tkanek oraz zmniejszać stan zapalny, jednak ich skuteczność zależy od rodzaju zabiegu oraz indywidualnych cech pacjenta.
Czy PRP jest bezpieczne?
Ponieważ preparat powstaje z krwi pacjenta, ryzyko reakcji alergicznych jest bardzo niskie, a procedura uznawana jest za bezpieczną w medycynie regeneracyjnej.
Literatura
- Widuchowski W., Ficek K. Rekonstrukcja więzadeł krzyżowych kolana – technika artroskopowa. Medsportpress, Warszawa 2019.
- Kruczyński J., Szulc A. Artroskopia stawu kolanowego. Medsportpress, Warszawa 2017.
- Górecki A. Ortopedia i traumatologia narządu ruchu. PZWL, Warszawa 2020.
- Xie X., Zhang C., Tuan R.S. Biology of platelet-rich plasma and its clinical application in cartilage repair. Arthritis Research & Therapy.
- Eymard F. et al. Indications and contraindications to platelet-rich plasma injections in musculoskeletal diseases. Knee Surgery Sports Traumatology Arthroscopy.