Rekonstrukcja rogu tylno-bocznego kolana z artroskopią – przeszczepy własne i z banku tkanek
Spis treści:
- Na czym polega rekonstrukcja rogu tylno-bocznego kolana z artroskopią
- Wskazania do rekonstrukcji PLC
- Przeciwwskazania do rekonstrukcji rogu tylno-bocznego kolana
- Przebieg zabiegu rekonstrukcji PLC metodą artroskopową
- Rehabilitacja po rekonstrukcji PLC
- O co najczęściej pytają nas pacjenci w przypadku niestabilności tylno-bocznej kolana?
Na czym polega rekonstrukcja rogu tylno-bocznego kolana z artroskopią
Rekonstrukcja rogu tylno-bocznego kolana (posterolateral corner reconstruction – PLC) jest specjalistycznym zabiegiem ortopedycznym wykonywanym w celu przywrócenia stabilności tylno-bocznej części stawu kolanowego. Kompleks tylno-boczny obejmuje struktury więzadłowe i ścięgniste, które stabilizują kolano w rotacji zewnętrznej oraz zapobiegają nadmiernemu przemieszczeniu piszczeli względem kości udowej. Najważniejsze elementy tej struktury to więzadło poboczne strzałkowe (LCL), ścięgno mięśnia podkolanowego oraz więzadło podkolanowo-strzałkowe.
Uszkodzenie kompleksu PLC prowadzi do niestabilności kolana, zaburzeń biomechaniki chodu oraz zwiększonego ryzyka wtórnych uszkodzeń więzadeł krzyżowych i chrząstki stawowej. Nieleczone urazy tej okolicy kolana mogą powodować nie tylko przewlekły ból, ale i ograniczenie funkcji stawu, a także postępujące zmiany zwyrodnieniowe. W takich sytuacjach rekonstrukcja chirurgiczna pozwala na odtworzenie anatomicznych struktur stabilizujących staw kolanowy.
Wskazania do rekonstrukcji PLC
Zabieg wykonywany jest przede wszystkim u pacjentów z potwierdzoną niestabilnością tylno-boczną kolana. Najczęściej dochodzi do niej w wyniku urazów sportowych, wypadków komunikacyjnych lub poważnych skręceń stawu kolanowego. Wskazaniem do operacji mogą być również uszkodzenia wielowięzadłowe, w których rekonstrukcja kompleksu PLC stanowi element leczenia skojarzonego wraz z rekonstrukcją więzadła krzyżowego przedniego (ACL) lub tylnego (PCL).
Do typowych objawów niestabilności tylno-bocznej kolana należą zarówno uczucie niestabilności w stawie kolanowym, jak i ból po bocznej stronie stawu, trudności w chodzeniu po nierównym podłożu oraz epizody „uciekania” kolana podczas ruchu.
Przeciwwskazania do rekonstrukcji rogu tylno-bocznego kolana
Przeciwwskazaniami do zabiegu mogą być:
- zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego,
- aktywne infekcje,
- poważne zaburzenia ogólnego stanu zdrowia uniemożliwiające operację,
- brak możliwości przeprowadzenia rehabilitacji pooperacyjnej.
Względnym przeciwwskazaniem może być również znaczna sztywność stawu kolanowego.
Przebieg zabiegu rekonstrukcji PLC metodą artroskopową
Rekonstrukcja kompleksu tylno-bocznego kolana wykonywana jest najczęściej w technice małoinwazyjnej z wykorzystaniem artroskopii kolana. Artroskop pozwala na dokładną ocenę struktur stawu oraz przeprowadzenie zabiegu przez niewielkie nacięcia skóry.
Podczas operacji chirurg przygotowuje odpowiednie kanały kostne w kości udowej i piszczelowej, a następnie odtwarza uszkodzone struktury więzadłowe przy użyciu przeszczepów ścięgnistych.
W zależności od wskazań podczas zabiegu stosuje się:
- przeszczepy własne (autografty) – najczęściej ze ścięgien mięśnia półścięgnistego lub smukłego,
- przeszczepy z banku tkanek (allografty) – stosowane szczególnie w rekonstrukcjach wielowięzadłowych lub zabiegach rewizyjnych.
Przeszczepy stabilizowane są w kości przy użyciu specjalistycznych implantów ortopedycznych, które umożliwiają ich prawidłowe wgojenie i odtworzenie funkcji więzadłowej.
Rehabilitacja po rekonstrukcji PLC
Rehabilitacja po rekonstrukcji PLC ma kluczowe znaczenie dla końcowego efektu leczenia. W pierwszym okresie po operacji pacjent porusza się przy pomocy kul łokciowych, a kolano stabilizowane jest ortezą. Następnie stopniowo wprowadza się ćwiczenia poprawiające zakres ruchu w stawie oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie uda i podudzia.
Program rehabilitacyjny obejmuje również trening propriocepcji oraz stopniowy powrót do aktywności fizycznej. Pełna rekonwalescencja trwa zwykle kilka miesięcy, natomiast powrót do sportu możliwy jest zazwyczaj po około 9–12 miesiącach od zabiegu, w zależności od zakresu rekonstrukcji i indywidualnego przebiegu rehabilitacji.
O co najczęściej pytają nas pacjenci w przypadku niestabilności tylno-bocznej kolana?
Co to jest rekonstrukcja rogu tylno-bocznego kolana?
To zabieg chirurgiczny polegający na odtworzeniu uszkodzonych struktur więzadłowych stabilizujących tylno-boczną część stawu kolanowego.
Czy rekonstrukcja PLC jest wykonywana artroskopowo?
Tak. Współczesne techniki chirurgiczne umożliwiają wykonanie zabiegu w technice artroskopowej, co zmniejsza inwazyjność operacji i przyspiesza rekonwalescencję.
Jak długo trwa operacja rekonstrukcji PLC?
Zabieg trwa zwykle od jednej do dwóch godzin, w zależności od zakresu uszkodzeń i liczby rekonstruowanych struktur
Ile trwa rehabilitacja po rekonstrukcji rogu tylno-bocznego kolana?
Proces rehabilitacji trwa zwykle od 4 do 6 miesięcy, natomiast pełny powrót do aktywności sportowej może wymagać około roku.
Jakie przeszczepy stosuje się w rekonstrukcji PLC?
Najczęściej stosuje się autografty ze ścięgien pacjenta lub allografty pochodzące z banku tkanek.
Literatura:
- Widuchowski W., Ficek K. Artroskopia stawu kolanowego – diagnostyka i leczenie. Medsportpress, Warszawa 2019.
- Słynarski K., Nowoczesne techniki rekonstrukcji więzadeł kolana., MedPharm Polska, 2021.
- Piontek T. i wsp., Zabiegi rekonstrukcyjne kompleksu tylno-bocznego kolana – doświadczenia własne., „Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja”, 2020
- LaPrade RF et al. Posterolateral Knee Injuries: Anatomy, Evaluation, and Management. Am J Sports Med. 2015;43(2):468–489.
- Geeslin AG, Moulton SG, LaPrade RF. A Systematic Review of Posterolateral Corner Reconstruction Techniques. Arthroscopy. 2016;32(3):581–594.
- Levy BA et al. Posterolateral instability of the knee: current concepts. J Am Acad Orthop Surg. 2010;18(8):506–516.