Artroskopia lecznicza stawu kolanowego – opis, przebieg i rekonwalescencja
Spis treści:
Na czym polega artroskopia stawu kolanowego
Artroskopia lecznicza stawu kolanowego to małoinwazyjny zabieg ortopedyczny, który pozwala na jednoczesną diagnostykę oraz leczenie struktur wewnątrz kolana. Procedura medyczna polega na wprowadzeniu artroskopu (kamery) i miniaturowych narzędzi chirurgicznych do stawu poprzez 2-3 niewielkie nacięcia. W ten sposób ortopeda może usunąć uszkodzone tkanki, naprawić łąkotki, wygładzić chrząstki oraz usunąć wolne ciała stawowe. Zabieg trwa zwykle 30–90 minut i dzięki swojej małej inwazyjności pozwala na krótszą rekonwalescencję i szybszy powrót do zdrowia.
Jakie są wskazania do artroskopii kolana
Do przeprowadzenia zabiegu artroskopii leczniczej stawu kolanowego kwalifikowani są pacjenci, którzy skarżą się na:
- urazowe lub degeneracyjne uszkodzenia łąkotek (pęknięcia, blokowanie kolana),
- wolne ciała chrzęstno-kostne w jamie stawu,
- uszkodzenia chrząstki – chondroplastyka, mikrofrakturacja,
- przewlekłe zapalenie błony maziowej (synowektomia).
Artroskopię kolana wykonuje się również wspomagająco przy niestabilności więzadłowej, np. podczas rekonstrukcji ACL.
Przeciwskazania do artroskopii stawu kolanowego
Pomimo tego, że artroskopia jest stosunkowo mało inwazyjna, to zdarzają się sytuacje, kiedy ortopeda nie zleca wykonania zabiegu. Przeciwskazaniem do artroskopii kolana są przede wszystkim aktywne infekcje w ramach stawu i skóry w okolicy kolana czy zaawansowana choroba zwyrodnieniowa bez blokowania stawu. Do wykonania artroskopii nie kwalifikują się również pacjenci, którzy mają niewyrównane choroby metaboliczne czy kardiologiczne oraz osoby z przeciwskazaniami do znieczulenia. Problemem mogą być także zaburzenia krzepnięcia krwi.
Jak wygląda artroskopia kolana?
Zabieg artroskopowy stawu kolanowego przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym lub zewnątrzoponowym. Chirurg przez małe nacięcia w skórze wprowadza artroskop (kamerę), co pozwala na ocenę wnętrza stawu, w tym łąkotek, chrząstki, więzadeł czy błony maziowej. Następnie, w zależności od wyniku badania, ortopeda wykonuje szycie łąkotki lub częściową meniscektomię (usunięcie łąkotki), wygładza chrząstki, usuwa wolne ciała lub przeprowadza synowektomię (usunięcie zmienionej chorobowo mazi w stawie kolanowym). Po przeprowadzonym zabiegu chirurg płucze staw, zakłada szwy i opatrunek uciskowy. Niska inwazyjność operacji sprawia, że pacjenci opuszczają szpital zazwyczaj już po 1 dobie.
Rehabilitacja i powrót do sprawności
Rehabilitacja po artroskopii stawu kolanowego jest kluczowa dla skutecznego powrotu do pełnej sprawności. Jej zakres i czas trwania jest uzależniony od rodzaju przeprowadzonego zabiegu. Warto dodać, że rehabilitację rozpoczyna się już w 1 dobie po operacji. Zazwyczaj obejmuje ona ćwiczenia zakresu ruchu, izometryczne napięcia mięśnia czworogłowego, krioterapię czy elewację kończyny (czyli podniesienie jej powyżej poziomu serca dla zmniejszenia obrzęku i poprawy przepływu krwi żylnej oraz limfy).
Zakres obciążania operowanej kończyny zależy od rodzaju zabiegu. Jak długo trwa rekonwalescencja po artroskopii kolana? Czas powrotu do pełnej sprawności także uzależniony jest od zakresu zabiegu.
O co najczęściej pytają nas pacjenci po artroskopii kolana?
Czy artroskopia kolana jest bolesna?
Zabieg artroskopii jest bezbolesny, ponieważ przeprowadzany jest pod znieczuleniem. W pierwszych dniach po operacji ból eliminuje się za pomocą leków przeciwbólowych.
Kiedy po artroskopii kolana można wrócić do aktywności?
Zazwyczaj powrót do pracy biurowej zajmuje 1–2 tygodnie. Z kolei powrót do sportu zajmuje dłużej. W przypadku prostych zabiegów to zazwyczaj 4-6 tygodni. Po bardziej skomplikowanych procedurach typu naprawa łąkotki sport będzie można uprawiać po upływie kilku miesięcy od zabiegu.
Kiedy mogę chodzić po artroskopii?
Artroskopia, dzięki swojej niskiej inwazyjności sprawia, że po prostych zabiegach można zacząć chodzić już w ciągu 24 godzin od zabiegu. W bardziej skomplikowanych przypadkach — np. po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego powrót do zdrowia jest znaczenie dłuższy i uzależniony od zaleceń lekarza i fizjoterapeuty.
Czy po artroskopii konieczna jest rehabilitacja?
Zdecydowanie tak. Korzystanie z pomocy fizjoterapeuty wpływa nie tylko na ruchomość i siłę mięśni, ale również zapobiega powikłaniom.
Jakie są możliwe powikłania po artroskopii kolana?
Powikłania po zabiegu występują stosunkowo rzadko. Niemniej jednak zdarzają się infekcje, krwiaki, zakrzepice, uszkodzenia nerwów lub utrzymujący się ból.
Literatura:
- Widuchowski J. – Artroskopia stawu kolanowego, PZWL.
- Sibiński M. – Rehabilitacja po artroskopii kolana, MedSportPress
- Dandy D.J. – Arthroscopy of the Knee, Springer.
- McDermott I.A. – Meniscal Surgery and Arthroscopy, Springer.
- Wright R.W. – Clinical Guidelines for Knee Arthroscopy, J Bone Joint Surg.