Co oznacza ból kolana i kiedy trzeba iść do ortopedy?

Kolano to jeden z najbardziej obciążonych stawów w ludzkim ciele – odpowiada za utrzymanie ciężaru ciała, amortyzację ruchów i stabilność podczas chodzenia. Nic dziwnego, że ból kolana należy do najczęstszych dolegliwości układu ruchu. Jednocześnie wielu pacjentów próbuje go samodzielnie leczyć, co może prowadzić do pogłębienia urazu, zmian zwyrodnieniowych lub trwałego ograniczenia ruchomości. Z czego może wynikać ból kolana i kiedy należy zgłosić się z tym problemem do ortopedy?

Jakie są najczęstsze przyczyny bólu kolana?

Warto wiedzieć, że ból kolana nie zawsze wynika z przeciążenia. Może mieć różne pochodzenie, w zależności od wieku, aktywności fizycznej i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Poza przeciążeniem najczęściej ta przypadłość wnika z urazów mechanicznych czy zmian zwyrodnieniowych.  

Obolałe kolano może być pochodną zwichnięć i skręceń stawu kolanowego. Może także wynikać ze złamania w obrębie stawu lub urazów chrząstki stawowej, a także uszkodzenia łąkotek lub więzadeł. Takie urazy mechaniczne powodują często nagły ból i obrzęk stawu.  Mogą także powodować ograniczenia ruchu i uczucie niestabilności. 

Zazwyczaj ból w kolanie pacjenci wiążą z przeciążeniem lub mikrourazami. Zdarza się, że ta przypadłość wynika z przeciążenia rzepki, co jest często określane tzw. kolanem biegacza. Inną przyczyną może być zapalenie kaletek maziowych czy zespół pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS). Te dolegliwości dotyczną najczęściej osób, które są aktywnie fizycznie, w tym sportowców, oraz pracowników wykonujących swoje obowiązki w pozycji stojącej. 

Z kolei ból w kolanie związany z chorobami zwyrodnieniowymi i zapalnymi zazwyczaj wynika z gonartrozy (choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego), reumatoidalnego zapalenia stawów czy dny moczanowej. Warto podkreślić, że tego typu schorzenia rozwijają się stopniowo i mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia struktur stawu. 

 Zdarza się, że ból kolana może mieć związek z problemami z kręgosłupem, biodrem lub układem naczyniowym — np. z zakrzepicą czy żylakami. Dlatego dla ustalenia prawidłowej terapii kluczowa jest dokładna diagnostyka ortopedyczna, która pozwoli ustalić rzeczywiste źródło bólu.

Kiedy ból kolana wymaga wizyty u ortopedy?

Warto wiedzieć, że nie każdy ból oznacza poważne uszkodzenie, ale są sytuacje, w których konieczna jest konsultacja ortopedyczna. Z porady lekarskiej powinieneś skorzystać, kiedy ból utrzymuje się przez okres 5-7 dni pomimo tego, że pozwoliłeś kolanu odpocząć. 

Wizyty u ortopedy wymagają również sytuacje, kiedy kolano jest obrzęknięte, zaczerwienione i gorące. To, podobnie jak nasilający się w nocy ból i gorączka, może świadczyć o rozwijającym się w ramach stawu stanie zapalnym. 

Koniecznie skorzystaj z konsultacji ortopedycznej również wtedy, gdy doznałeś urazu kolana — tj. skręciłeś staw kolanowy lub nieszczęśliwie uderzyłeś czy upadłeś na kolano. Kwalifikujące do wizyty są także sytuacje, kiedy nie możesz w pełni wyprostować lub zgiąć nogi, lub masz uczucie “przeskakiwania” w stawie albo niestabilności. 

Lekarz ortopeda w każdym z tych przypadków przeprowadzi badanie kliniczne. Konieczne mogą być dodatkowe badania typu USG, RTG lub rezonans magnetyczny kolana, które pozwolą precyzyjnie określić przyczynę dolegliwości.

Jak wygląda leczenie bólu kolana?

Proces leczenia stawu kolanowego jest uzależniony od postawionej diagnozy. W łagodnych przypadkach często wystarczy odpoczynek, zimne okłady i rehabilitacja. W bardziej zaawansowanych schorzeniach ortopeda może zalecić:

• farmakoterapię, w tym leki przeciwzapalne czy preparaty z kwasem hialuronowym;
• fizjoterapię i ćwiczenia wzmacniające mięśnie uda;
• iniekcje dostawowe, które wykorzystują działanie osocza bogatopłytkowego lub kwasu hialuronowego;
• leczenie chirurgiczne, np. artroskopię lub endoprotezoplastykę stawu kolanowego

Warto pamiętać, że wczesna diagnoza i leczenie pozwalają uniknąć powikłań i zachować sprawność stawu przez długie lata.

Profilaktyka bólu kolan – jak dbać o stawy na co dzień?

Jeśli chcesz cieszyć się przez długie lata sprawnymi kolanami, koniecznie zadbaj o nie już teraz.  Ryzyko bólu i urazów kolan zdecydowanie zmniejszysz, jeśli utrzymasz prawidłową masę ciała i odpowiednią dawkę ruchu. Jak mówią fizjoterapeuci “motion is lotion” (ruch jest balsamem) więc pamiętaj o tym, aby stale wzmacniać mięśnie ud i pośladków oraz wykonywać regularne ćwiczenia rozciągające i stabilizujące. Jednocześnie unikaj długotrwałego klęczenia i przeciążeń. Dbaj również o odpowiednie obuwie, które zapewni właściwą stabilizację i amortyzację stawów. 

Warto także pamiętać, że regularne badania ortopedyczne pozwalają wcześnie wykryć zmiany zwyrodnieniowe i wdrożyć leczenie, zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń. Dlatego, jeśli ból kolana utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie, nie czekaj. Umów wizytę u ortopedy i zadbaj o sprawność swoich stawów.