Jednoetapowa artroskopowa rekonstrukcja rewizyjna więzadła krzyżowego przedniego (ACL)
Spis treści:
- Na czym polega artroskopowa powtórna rekonstrukcja jednoetapowa więzadła krzyżowego przedniego (ACL)
- Jakie są zalecenia do zabiegu ponownej rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego?
- Kiedy nie zaleca się wykonania powtórnej rekonstrukcji ACL?
- Jak przebiega zabieg rewizyjnej operacji ACL?
- Rehabilitacja po powtórnej operacji ACL
- Jakie pytania najczęściej zadają nam pacjenci w związku z rewizyjną rekonstrukcją ACL?
Na czym polega artroskopowa powtórna rekonstrukcja jednoetapowa więzadła krzyżowego przedniego (ACL)
Artroskopowa rekonstrukcja rewizyjna więzadła krzyżowego przedniego (ACL – anterior cruciate ligament) jest zabiegiem chirurgicznym wykonywanym w przypadku, kiedy wcześniejsza rekonstrukcja więzadła się nie udała. Zabieg wykonuje się w celu przywrócenia stabilności stawu kolanowego oraz odtworzenia prawidłowej biomechaniki kolana po uszkodzeniu lub niewydolności przeszczepu zastosowanego podczas wcześniejszej operacji. Najczęstszymi przyczynami niepowodzenia pierwotnej rekonstrukcji ACL są zarówno ponowne urazy, jak i niewłaściwe położenie kanałów kostnych, niewydolność przeszczepu, a także poszerzenie kanałów kostnych czy współistniejące uszkodzenia innych struktur stabilizujących kolano.
Rekonstrukcja rewizyjna więzadła krzyżowego przedniego jest procedurą bardziej wymagającą technicznie niż operacja pierwotna. W wybranych przypadkach możliwe jest wykonanie rekonstrukcji w jednym etapie operacyjnym, dzięki czemu możemy uniknąć dodatkowej operacji oraz skrócić czas leczenia i rehabilitacji pacjenta. Warto jednocześnie dodać, że jednoetapowa rekonstrukcja rewizyjna jest możliwa przede wszystkim wtedy, gdy wcześniejsze kanały kostne są w odpowiedniej lokalizacji i nie są nadmiernie poszerzone.
Jakie są zalecenia do zabiegu ponownej rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego?
Najczęstszym wskazaniem do przeprowadzenia rewizyjnej rekonstrukcji ACL jest utrzymująca się niestabilność przednia stawu kolanowego pomimo wykonania operacji rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego. Zabieg rozważa się także w przypadku ponownego zerwania przeszczepu, przewlekłych dolegliwości bólowych lub pogorszenia funkcji stawu kolanowego. Wskazaniem może być również nieprawidłowe położenie wcześniejszych kanałów kostnych lub uszkodzenia współistniejące, takie jak uszkodzenia łąkotek czy chrząstki stawowej.
Kiedy nie zaleca się wykonania powtórnej rekonstrukcji ACL?
Do przeciwwskazań do przeprowadzenia zabiegu należą przede wszystkim:
- aktywne infekcje w obrębie stawu kolanowego,
- zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawu,
- znaczne ograniczenie zakresu ruchu w kolanie,
- poważne choroby ogólnoustrojowe zwiększające ryzyko powikłań operacyjnych.
W przypadku znacznego poszerzenia wcześniejszych kanałów kostnych lub dużych ubytków kostnych konieczne może być wykonanie rekonstrukcji dwuetapowej.
Jak przebiega zabieg rewizyjnej operacji ACL?
Zabieg ponownej rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego wykonywany jest najczęściej w znieczuleniu regionalnym lub ogólnym. Operacja trwa zazwyczaj od 90 do 150 minut. W pierwszym etapie lekarz ortopeda przeprowadza diagnostyczną artroskopię stawu kolanowego, która pozwala ocenić stan przeszczepu, implantów oraz innych struktur wewnątrzstawowych.
Następnie chirurg usuwa niewydolny przeszczep oraz elementy stabilizujące zastosowane podczas wcześniejszej operacji. Po odpowiednim przygotowaniu kanałów kostnych w kości udowej i piszczelowej ortopeda wykonuje ponowną rekonstrukcję więzadła przy użyciu nowego przeszczepu ścięgnistego, który może pochodzić z własnych tkanek pacjenta lub z banku tkanek.
Końcowy etap operacji polega na stabilizacji przeszczepu. Wykonuje się ją przy użyciu nowoczesnych implantów ortopedycznych, takich jak śruby interferencyjne, systemy zawieszeniowe lub inne systemy mocowania przeszczepu. W niektórych przypadkach stosuje się również implanty o większej średnicy, które jednocześnie stabilizują przeszczep i wypełniają wcześniejsze kanały kostne.
Rehabilitacja po powtórnej operacji ACL
Rehabilitacja po rewizyjnej rekonstrukcji ACL jest kluczowym elementem leczenia i rozpoczyna się już w pierwszych dniach po operacji. W początkowym okresie ortopeda zaleca odciążenie operowanej kończyny, a fizjoterapeuta wdraża ćwiczenia, których zadaniem jest przywrócenie zakresu ruchu w stawie kolanowym.
W kolejnych etapach rehabilitacji w Klinice Silesia w Opolu fizjoterapeuci wprowadzają ćwiczenia wzmacniające mięśnie uda, trening stabilizacji oraz ćwiczenia propriocepcji. Powrót do intensywnej aktywności fizycznej możliwy jest zazwyczaj po około 9–12 miesiącach od operacji. Warto jednak dodać, że jest to uzależnione od postępów rehabilitacji oraz stopnia odzyskanej stabilności stawu kolanowego.
Jakie pytania najczęściej zadają nam pacjenci w związku z rewizyjną rekonstrukcją ACL?
Na czym polega rewizyjna rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego?
Jest to operacja wykonywana w przypadku niepowodzenia wcześniejszej rekonstrukcji ACL. Polega ona na usunięciu niewydolnego przeszczepu i ponownym odtworzeniu więzadła.
Kiedy wykonuje się jednoetapową rekonstrukcję rewizyjną ACL?
Jednoetapową operację wykonuje się wtedy, gdy wcześniejsze kanały kostne są w odpowiedniej lokalizacji i nie są znacznie poszerzone, co pozwala przeprowadzić rekonstrukcję podczas jednej operacji.
Czym różni się rekonstrukcja jednoetapowa od dwuetapowej?
W rekonstrukcji jednoetapowej wszystkie elementy zabiegu wykonywane są podczas jednej operacji. W rekonstrukcji dwuetapowej najpierw odbudowuje się ubytki kostne, a dopiero w drugim etapie przeprowadza właściwą rekonstrukcję więzadła.
Jak długo trwa rehabilitacja po rewizyjnej rekonstrukcji ACL?
Proces rehabilitacji trwa zwykle od 9 do 12 miesięcy i obejmuje stopniowe przywracanie zakresu ruchu, wzmacnianie mięśni oraz trening stabilizacji kolana.
Literatura:
- Widuchowski W., Ficek K. Rekonstrukcja więzadeł krzyżowych kolana – technika artroskopowa. Medsportpress, Warszawa 2019.
- Kruczyński J., Szulc A. Artroskopia stawu kolanowego. Medsportpress, Warszawa 2017.
- Górecki A. Ortopedia i traumatologia narządu ruchu. PZWL, Warszawa 2020.
- Noyes F.R., Barber-Westin S. Revision anterior cruciate ligament reconstruction. Journal of Bone and Joint Surgery.
- Engler I.D., Gill T.J. Single-Stage Revision Anterior Cruciate Ligament Reconstruction Using the Stacked Screws Technique. Arthroscopy Techniques.